Kilogramı 500 TL’ye kadar çıkan kestane, 250-300 TL bandında satılan incir ve diğer sebze-meyve fiyatları cep yakarken, esnaf da düşen alım gücü nedeniyle ürünlerini satamamaktan şikâyet ediyor.
Artvin merkezde her pazartesi kurulan Halk Pazarı’nda fiyatlar vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor. Tezgâhlarda farklı ürünlerin bol miktarda bulunmasına rağmen fiyatların yüksek seyretmesi, vatandaşların ihtiyaçlarını istedikleri ölçüde karşılamasını güçleştiriyor. Pazara alışveriş yapmak için gelen vatandaşlar, fiyatlar karşısında hesap yapmak zorunda kalırken pazarcı esnafı ise düşen satışlar ve artan maliyetler nedeniyle zor günler geçiriyor.
Mevsim koşullarının ve ürün çeşitliliğinin fiyatları aşağı çekmesi beklenirken ekonomik koşullar, nakliye giderleri ve özellikle mazot fiyatlarının etkisiyle pazardaki fiyatlar yüksek seviyelerde kalıyor. Sebzeden meyveye, yeşillikten şarküteri ürünlerine ve bakliyata kadar pek çok ürünün tezgâhlarda yer aldığı pazarda, bolluk vatandaşın alışveriş poşetlerine aynı ölçüde yansımıyor.
Kestane 500 TL’ye Kadar Çıkıyor
Artvin Halk Pazarı’nda bu haftanın en dikkat çeken fiyatlarından biri kestanede görüldü. Kilogram fiyatı 350 TL’den başlayarak 500 TL’ye kadar yükselen kestane, pazarın en pahalı ürünleri arasında yer aldı. Kestaneyi kilogramı 250-300 TL bandında satışa sunulan incir takip etti.
Pazardaki diğer ürünlerin fiyatları da vatandaşın bütçesini zorlayan seviyelerde bulunuyor. Üzümün kilogramı 120-170 TL, domates 130 TL, patlıcan 100 TL, fasulye 100 TL ve ayva 150 TL civarında satışa sunuluyor.
Pazarın görece daha uygun fiyatlı ürünleri ise marul, patates ve soğan oldu. Bu ürünler kilogramına veya satış biçimine göre 40-70 TL bandında alıcı buluyor.
Ancak fiyatı diğer ürünlere kıyasla daha düşük olan sebze ve yeşillikler bile vatandaşın tüm ihtiyaçlarını uygun maliyetle karşılamasına yetmiyor. Alışverişe çıkan vatandaşlar, almak istedikleri ürünlerin fiyatlarını tek tek kontrol ederken bütçelerine göre seçim yapmak zorunda kalıyor.
Tezgâhlar Dolu, Alışveriş Poşetleri Boş
Pazardaki yüksek fiyatlar yalnızca vatandaşları değil, satış yaparak geçimini sağlamaya çalışan esnafı da etkiliyor. Vatandaşlar temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandıklarını dile getirirken pazarcı esnafı da ürünlerini satamadıklarından ve emeklerinin karşılığını alamadıklarından yakınıyor. Artan maliyetler karşısında ürün fiyatlarını belirlemek zorunda kalan esnaf, diğer taraftan müşterilerin alım gücünün düşmesi nedeniyle satış yapamıyor. Tezgâhlarda ürünler bulunmasına rağmen vatandaşların alışveriş miktarının azalması, pazarın genel hareketliliğini de olumsuz etkiliyor.
“Müşterinin Alım Gücü Yok”
Yaklaşık 18 yıldır pazarcılık yaptığını belirten esnaf Nurcan Demiral, son yıllarda satışların giderek düştüğünü ve hem vatandaşın hem de esnafın ekonomik açıdan zorlandığını söyledi.
Demiral, pazardaki durumu şu sözlerle anlattı: “Satışlar biraz durdu. Müşterinin alım gücü yok. Biz de sebzeyi köylüden alıyoruz. Bu sefer biz de kazanamıyoruz. Vatandaş ürünün ucuz olmasını istiyor ama mazot fiyatları da etkiliyor. Mazot yüksek. Mecburen biz de sebzenin üzerine bu maliyetleri koyuyoruz. Milletin alım gücü yok.”
“Akşam Eve Giderken Gönül Rahatlığıyla Gidemiyorsun”
Pazarcılığın yalnızca ürün alıp satmaktan ibaret olmadığını, arkasında ciddi bir emek bulunduğunu belirten Demiral, satışların yetersiz kalması nedeniyle gün sonunda beklenen kazancın elde edilemediğini ifade etti.
Gün içerisinde satılamayan ürünlerin bazen geri götürüldüğünü, bazen de akşam saatlerinde daha düşük fiyatlarla elden çıkarılmaya çalışıldığını anlatan Demiral, yaşadıkları sıkıntıları şöyle dile getirdi: “Bazen ürünleri geri götürüyoruz, bazen akşamüstü veriyoruz. Bir şeyler yapmaya çalışıyoruz. Akşam eve gittiğinde gönül rahatlığıyla gitmiyorsun. Bizim emeğimiz var ama emeğimizin karşılığı alınmıyor maalesef.”
“Her Yıl Daha Kötüye Gidiyor”
54 yaşında olduğunu ve eşiyle birlikte uzun yıllardır pazarcılık yaptığını belirten Demiral, yaklaşık 18 yıldır bu işle uğraştığını söyledi. Son 5-6 yıldır satışlardaki düşüşün daha belirgin hâle geldiğini ifade eden Demiral, özellikle emekli vatandaşların yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti.
Çocuklarının da çalıştığını ve onlara destek olmaya gayret ettiğini dile getiren Demiral, vatandaşın alım gücündeki düşüşün pazardaki alışveriş alışkanlıklarını değiştirdiğini belirterek şunları söyledi:
“Her yıl daha da düşüyor, her yıl daha kötüye gidiyor. Vatandaşın alım gücü düşüyor. Çoğu müşterimiz emekli. Emeklilerin durumu da belli, ceplerinde para yok. Pazarda dolaşıyorlar ama çoğu eli boş gidiyor.”
Hem Vatandaş Hem Esnaf Çözüm Bekliyor
Artvin Halk Pazarı’nda ortaya çıkan tablo, yüksek fiyatlar ile düşen alım gücünün hem tüketiciyi hem de üretimden satışa kadar uzanan zincirde yer alan esnafı etkilediğini gösteriyor. Vatandaşlar daha uygun fiyatlarla temel ihtiyaçlarını karşılamak isterken pazarcılar da artan maliyetler karşısında satış yapabilecekleri bir ortam arıyor.
Tezgâhlarda ürün çeşitliliği ve bolluk sürerken alışveriş poşetlerinin dolmaması, pazarın en dikkat çekici görüntülerinden biri olarak öne çıkıyor. Bir yanda fiyatlar nedeniyle ihtiyaçlarını sınırlamak zorunda kalan vatandaşlar, diğer yanda emeğinin karşılığını alamadığını söyleyen esnaf bulunuyor.
