Felsefenin ve rasyonel düşüncenin doğduğu İyonya coğrafyasının merkezinde gerçekleştirilecek festival, bu yıl da çocuklardan gençlere, akademisyenlerden medya temsilcilerine kadar geniş bir katılımcı kitlesini buluşturacak.

Festivalin resmi internet sitesi olan Hypatia Bilim Festivali üzerinden ön kayıtlar alınmaya başlanırken, tanıtım ve çağrı videosu da yayınlandı.

Geçtiğimiz Yıl Büyük İlgi Görmüştü

İlk kez geçtiğimiz yıl düzenlenen festival; astronomi, yapay zeka, kuantum fiziği, ekoloji ve bilim iletişimi gibi alanlarda dikkat çeken etkinliklere ev sahipliği yaptı. NASA, CERN ve QuTech Laboratuvarı gibi dünyanın önemli bilim kuruluşlarından araştırmacılar Seferihisar’da bilimseverlerle buluşurken, festival kapsamında 10 ana panel ve 30’dan fazla atölye düzenlendi.

Festival organizasyonu, bu yıl daha geniş kapsamlı bir programla katılımcıların karşısına çıkmaya hazırlanıyor.

50’den Fazla Etkinlik Düzenlenecek

Bu yılki festival programında 12 ana başlık altında 50’den fazla etkinlik yer alacak. Alanında uzman akademisyenlerin katılacağı panellerin yanı sıra uygulamalı atölyeler, teleskoplarla gece gözlemleri, film gösterimleri ve yarışmalar da festival programında bulunuyor.

Festivalde öne çıkacak konu başlıkları arasında:

• Kuantum fiziği

• Yapay zeka

• Uzay bilimleri

• Evrim

• Medya okuryazarlığı

• Halk sağlığı

• Bilimsel eğitim yöntemleri

• İklim krizi ve COP31

gibi güncel ve önemli alanlar yer alıyor.

Organizasyon komitesi, bu yıl da NASA, CERN ve QuTech’in yanı sıra Cambridge Üniversitesi, Oxford Üniversitesi ve Berlin Teknik Üniversitesi gibi dünya çapındaki önemli bilim kurumlarından bilim insanlarının festivale katılım sağlayacağını açıkladı.

Kadınlar ve Çocuklar Festivalin Merkezinde

Adını tarihin ilk kadın matematikçisi ve astronomu olan Hypatia’dan alan festival, kadınların bilimdeki görünürlüğünü artırmayı temel hedeflerinden biri olarak sürdürüyor.

Hypatia Bilim Platformu Kurucusu Nurcan Seven, festivalin “kadın ve çocuk odaklı” yapısına dikkat çekerek, geçtiğimiz yıl 8 olan çocuk atölyesi sayısının bu yıl en az 12’ye çıkarılacağını belirtti.

Yerel Medya İçin Özel Buluşma

Festival kapsamında bu yıl iletişim ve gazetecilik alanına da özel önem verilecek. Türkiye’nin farklı illerinden yerel medya kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilecek “Medya Buluşması”nda, yapay zeka çağında gazetecilik, medya okuryazarlığı ve yeni nesil yayıncılık anlayışı masaya yatırılacak.

Hazırlık Toplantıları Başlıyor

Festival programının detaylı hali 1 Haziran 2026 tarihinde açıklanacak. Festival öncesinde Ankara, İstanbul, İzmir, Manisa, Denizli, Balıkesir, Diyarbakır, Adana, Mersin, Adıyaman ve Samsun başta olmak üzere birçok şehirde hazırlık toplantıları düzenlenecek.

Bu toplantıların en dikkat çekici buluşmalarından biri ise 21 Mayıs’ta Ankara Kent Konseyi’nin Gençlik Parkı girişindeki yerleşkesinde gerçekleştirilecek.

Destek Ağı Büyüyor

Hypatia Bilim Medya ve İletişim Derneği öncülüğünde organize edilen festivale; bilim iletişim platformları, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, bilim merkezleri, yerel yönetimler, yayınevleri ve medya kuruluşlarının desteği her geçen yıl artıyor.

Bu yıl farklı şehirlerden bilim merkezleri, üniversiteler ve çeşitli liselerin de festivale daha güçlü katılım sağlaması bekleniyor.

Bilim, iletişim ve kolektif üretimin buluştuğu festivalde yer almak isteyen katılımcılar, festivalin resmi internet sitesi üzerinden detaylı bilgiye ulaşabiliyor ve kayıt formunu doldurabiliyor.

Haber Merkezi

Fuarın açılışında konuşan Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Orhan Bilgin, bilim fuarlarının öğrenmeye istekli, araştırmacı ve bilinçli bireylerin yetişmesine katkı sağlayan önemli öğrenme yöntemlerinden biri olduğunu söyledi. Bilim fuarlarının gençlerin teorik bilgileri günlük yaşamla ilişkilendirmelerine imkan sunduğunu ifade eden Bilgin, bu tür etkinliklerin hayal gücü ve yaratıcılığın birleşimi olduğunu belirtti.Bilgin, fuarda toplam 19 projenin 44 öğrenci ve 12 danışman öğretmenin özverili çalışmalarıyla hazırlandığını kaydederek amaçlarının öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları sorunlara eğlenceli ve etkili çözümler üretmelerini sağlamak olduğunu dile getirdi. Bilgin, “Öğretmen arkadaşlarımızın ve öğrencilerimizin gayretli çalışmalarıyla ortaya çıkan bu projelerin, bilim ve teknikte yeni buluşlara kapı aralamasını temenni ediyoruz. Bu fuarda çeşitli çalışmalarını sergileyen sevgili öğrencilerimiz, ülke yararına olacak büyük buluşların mimarları olabilirler. Her biri birer bilim insanı olarak ülkemizin çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmasını sağlayabilirler. Biliniz ki yeryüzünde hiçbir icat sıfırdan var olmamıştır. Her çalışmanın mutlaka bir öncesi bulunmaktadır. Eminim ki proje çalışmalarınızın her biri, ileride başarılı çalışmalarınıza atılacak büyük imzaların ilk basamağı, ilk adımı olacaktır” dedi.

Okul Müdürü Erdoğan Öztürk ise okulda sadece akademik değil, bilimsel ve sosyal gelişime de önem verdiklerini ifade etti. Fuarda yer alan projeler arasında heyelan ölçer, toprak nem ölçer ve termodinamik temelli çalışmaların bulunduğunu belirten Öztürk, fizik, kimya, biyoloji, matematik, tarih ve coğrafya alanlarında projeler hazırlandığını söyledi.Öğrencilerin aynı zamanda sanatsal faaliyetlerde de aktif rol aldığını kaydeden Öztürk, keman dinletisinin öğrenciler tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti. Teknofest roket projelerine de katıldıklarını dile getiren Öztürk, fuar alanında mini roket atışı gösterisi yaptıklarını belirtti. Geçmiş yıllarda Türkiye finallerine katıldıklarını anlatan Öztürk, bu yıl daha iddialı olduklarını belirterek öğrencilerin roket projelerinde başarılı sonuçlar elde edeceğine inandığını söyledi.

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından başlayan programda konuşan okul yönetimi, fuara katılan protokol üyeleri, öğretmenler, öğrenciler ve davetlilere teşekkür ederek bilimsel üretimin önemine dikkat çekti.Açılış konuşmasında, hazırlanan 20 projeden 19’unun TÜBİTAK tarafından kabul edilmesinin büyük bir başarı olduğu vurgulandı. Bu başarının; öğrencilerin özverili çalışmaları, öğretmenlerin rehberliği ve okulun bilimsel eğitime verdiği önem sayesinde elde edildiği ifade edildi.

Fuarda sergilenen projelerin; yapay zekâ, robotik sistemler, sürdürülebilir tarım, sağlık farkındalığı, çevre bilinci ve kültürel miras gibi farklı alanlarda hazırlandığı belirtildi. Öğrencilerin yalnızca teorik bilgiyle yetinmeyip sorunlara çözüm üreten bireyler olarak önemli çalışmalar ortaya koyduğu kaydedildi.

Özellikle Artvin’in doğal ve kültürel zenginliklerinden ilham alınarak hazırlanan projelerin dikkat çektiği fuarda, yerel değerlerin bilimsel bakış açısıyla geleceğe taşınmasının hedeflendiği ifade edildi. Öğrencilerin çevreye duyarlı, teknolojiye hâkim ve üretken bireyler olarak yetişmesinin önemine vurgu yapıldı.

Programda konuşan yetkililer, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında bilimi rehber edinen gençlerin Türkiye’nin geleceğini daha güçlü yarınlara taşıyacağına inandıklarını belirtti.
Fuarın sloganı olan “Artvin’in Yeşil Mirasından Geleceğin Teknolojisine: Bilimle Filizleniyoruz!” sözleri katılımcılardan alkış aldı.

Konuşmaların ardından öğrencilerin uzun süredir emek verdiği projelerin tanıtımına geçildi. Açılış kurdelesi, protokol üyeleri tarafından kesilirken davetliler stantları gezerek öğrencilerden projeler hakkında bilgi aldı.
Bilim fuarı boyunca öğrencilerin yenilikçi fikirleri ve teknolojik çalışmaları katılımcıların takdirini topladı.

Bilim Fuarı'nı ziyaret eden Hopa Belediye Başkanı Utku Cihan, 'Öğrencilerimizin ortaya koyduğu projeleri gerçekten çok değerli buluyoruz. Özellikle üç boyutlu yazıcı ve tasarım odaklı çalışmalar dikkat çekiyor. Gençlerimizin teknolojiyle üretim odaklı şekilde ilgilenmesi bizleri mutlu ediyor. Belediye olarak uygulanabilir projelere destek vermeye hazırız' diye konuştu.

Okul Müdürü Berat Sevinç ise, 'Fuarda 11 danışman öğretmen ve 35 öğrencimiz görev aldı. Öğrencilerimizin bilim ve teknoloji alanında ileride önemli çalışmalar yapabilmesi adına altyapı oluşturmaya çalışıyoruz. Mevlana'nın dediği gibi açılmamış kanatların büyüklüğü bilinmez. Öğrencilerimizin açacağı kanatların sorumluluğunu omuzlarımızda hissediyoruz' ifadelerini kullandı.

Faruk Başaran Bilim ve Sanat Merkezi Müdürü Selçuk İslamoğlu da sergide, 34 öğretmen ve 50 öğrencinin çeşitli alanlarda geliştirdiği 18 projenin yer aldığını belirtti.

Projelerde emeği geçen öğretmen ve öğrencileri tebrik eden İslamoğlu, şunları kaydetti:

'Bizim temel gayemiz sadece akademik bilgi aktarmak değil, sorgulayan, araştıran, karşılaştığı sorunlara bilimsel çözümler üretebilen ve milli değerlerini teknolojiyle harmanlayan yeni nesil yetiştirmek. Öğrencilerimizin bu projelerle kazandığı özgüven ve deneyim, onların ileride ülkemizin bilim ve teknoloji hamlesine üstlenecek rollerinin ilk adımlarıdır.'

Çeşitli okullardan gelen öğrenci ve öğretmenler, yarına kadar açık kalacak sergiyi gezerek proje yürütücülerinden bilgi aldı.

Bilim ve teknolojiyi vatandaşlarla buluşturmayı amaçlayan festival, 9 Mayıs'a kadar her gün 09.30 ve 16.30 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.

Her yaştan vatandaşa hitap eden festivalde, tarım teknolojilerinden doğa bilimlerine, çevre bilincinden mühendislik uygulamalarına kadar farklı alanlarda 60 atölye çalışması gerçekleştirilecek. Festival kapsamında bilim şovları, sahne performansları, çevre temalı tiyatro gösterileri ve uzman isimlerin katılımıyla söyleşiler de düzenlenecek.

Festival süresince çocuklar ve veliler için otobüs ve tramvaylar ücretsiz hizmet verecek.

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, açılışta yaptığı konuşmada, Samsun'da geleceğin teknolojilerini ve bilimsel keşifleri vatandaşlarla buluşturmanın heyecanını yaşadıklarını söyledi.

Samsun'un yalnızca geçmişiyle değil, bilimle inşa edilen geleceğiyle de güçlü bir şehir olduğunu belirten Doğan, 'Samsun Büyükşehir Belediyesi olarak çocuklarımızın ve gençlerimizin hem bugünün hem de yarının dünyasına en donanımlı şekilde hazırlanması gerektiğine inanıyoruz. Bu vizyonun en kıymetli meyvelerinden biri olan BilimFest Samsun, TÜBİTAK'ın sunduğu çok değerli desteklerle hayata geçmiştir.' dedi.

Bilim Samsun ve Samsun Eğitim Kampüsü'nde yürütülen çalışmalara değinen Doğan, 'Bu merkezlerimizde sürdürdüğümüz atölye çalışmaları ve etkinliklerde 2025-2026 eğitim döneminde 250 bin katılımcı sayısına ulaştık. Bu rakam sadece bir istatistik değil, Samsunlu gençlerimizin keşfe, icada ve nitelikli eğitime yönelik büyük potansiyelinin göstergesidir.' ifadelerini kullandı.

- Baykar'dan Samsun'a eğitim, yatırım ve icat merkezi

Karadeniz'in en büyük bilim merkezi ve 'Planetaryum Projesi'ni de Samsun'a kazandıracaklarını aktaran Doğan, şunları kaydetti:

'Önümüzdeki eylül ayında kapılarını açarak bu merkezi şehrimize kazandırmış olacağız. 12 bin metrekarelik bu devasa kompleks, laboratuvarlarından sergi alanlarına kadar her detayıyla gençlerimizin teknoloji ve inovasyon yolculuğuna eşlik edecek bir keşif noktası haline gelecek. Türkiye'nin ilk bilgisayarını da burada sergiliyoruz. Önemli bir planetaryum merkezi de olacak. Tekkeköy'de bulunan bu merkezin karşısında da inşallah Baykar yaklaşık 1-1,5 ay içerisinde önemli bir eğitim, yatırım ve icat merkezini hayata geçirmiş olacak.'

Cumhuriyet Başsavcısı Mehmet Sabri Kılıç da Samsun'un Kurtuluş Mücadelesi'nin ilk adımının atıldığı şehir olduğunu belirterek, kentin birçok proje ve organizasyonda öncülük yaptığını söyledi.

Festivalin çocukların bilime yönlendirilmesi açısından önemli olduğunu dile getiren Kılıç, 'Bilim insanı küçük yaşta yetişir. Çocuklarımızı sanatçı yapmak istiyorsak küçük yaşta yönlendirmeliyiz. Bilim insanı yapmak istiyorsak da yine küçük yaşta yönlendirmeliyiz. Dolayısıyla bu bilim festivali çok büyük önem arz ediyor.' dedi.

Etkinliğe, İl Milli Eğitim Müdürü Murat Ağar başta olmak üzere çok sayıda protokol üyesi, öğrenci ve davetli katıldı.

Söz konusu uygulamayla kağıtsız işlem altyapısına geçiş, manuel işlem yükünün azaltılması, uygulama birliğinin temini ile veri güvenliği ve kalitesinin artırılması öngörülüyor.

Bu kapsamda hem kamu idareleri hem de özel sektör nezdinde zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması, ticaretin kolaylaştırılması ve gümrük işlemlerinde etkinliğin ve güvenliğin artırılması hedeflerinin eş zamanlı desteklenmesi amaçlanıyor.

Dönüşüm çerçevesinde kağıt kullanımının ortadan kaldırılmasıyla 2025 yılı dış hat uçuş sayıları itibarıyla her bir sefer için düzenlenen Hava Yolu Beyan Formu ve eki belgeler kapsamında yıllık bazda yaklaşık 10 milyon sayfa kağıt tasarrufu sağlanması ve çevresel sürdürülebilirliğe de katkı sunulması bekleniyor.

20 bin haneye fiber altyapı

Canik'te özel bir internet servis sağlayıcı kurum ile imzaladıkları iş birliği protokolü çerçevesinde ilçedeki 20 bin haneyi fiber altyapıya kavuşturacaklarını dile getiren Başkan İbrahim Sandıkçı, 'Canik'imizde fiber altyapı çalışmalarımızı yoğun bir şekilde sürdürüyoruz. Program dâhilinde gerçekleştirdiğimiz çalışmaların ardından 20.000 hanemizi fiber optik ağ ile buluşturacağız. Hemşehrilerimizin hanelerinde kullandığı internet hizmetinden daha hızlı ve sorunsuz bir şekilde faydalanmasını sağlayacağız' diye konuştu.

Yeni sosyal donatı alanlarını vatandaşların hizmetine sunmaya devam ettiklerini dile getiren Başkan İbrahim Sandıkçı, yeni mahalle konaklarının yapım çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

CANİKMAN sahada

Türkiye'nin nüfusa kaydedilen ilk insansı robotu CANİKMAN'in çocuklara ve gençlere ilham olduğunu kaydeden Başkan Sandıkçı, Canik Özdemir Bayraktar Keşif Kampüsü'nde CANİKMAN'in yer aldığı atölye çalışmaları gerçekleştirmeye devam ettiklerini ifade ederek, 'Türkiye'nin nüfusa kaydedilen ilk insansı robotu olan CANİKMAN ile çocuklarımızı ve gençlerimizi bir araya getirmeye devam ediyoruz. Canik Özdemir Bayraktar Keşif Kampüsümüzde gerçekleştirdiğimiz atölye çalışmalarında CANİKMAN öğrencilerimize rehberlik ediyor. Bilim ve teknoloji alanında ücretsiz eğitim programlarımızı sürdürüyor, gençlerimizin yenilikçi teknolojiler konusunda farkındalık sahibi bireyler olmalarını sağlıyoruz. Canik'te teknolojiye yön veren nesilleri yetiştirmeye devam ediyoruz' şeklinde konuştu.

Toplantı, gündem maddelerinin görüşülmesi ve komisyonlara havale edilmesinin ardından son buldu.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii (SSB) Başkanı Haluk Görgün, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türk savunma ve havacılık sanayisinin nisan ayında yükselişini sürdürdüğünü belirterek, '2026 yılı nisan ayında 962 milyon dolar ihracat gerçekleştirilirken, ocak-nisan döneminde bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 artışla 2 milyar 871 milyon dolar seviyesine ulaştı.' değerlendirmesinde bulundu.

Görgün, küresel ölçekte artan rekabet ve belirsizliklere rağmen elde edilen bu performansın, yüksek katma değerli üretim kabiliyetlerinin, sahada etkinliği kanıtlanmış sistemlerinin ve sürdürülebilir ihracat stratejilerinin güçlü bir yansıması olduğunu aktararak, şunları kaydetti:

'Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda, savunma ve havacılık sanayimiz teknoloji odaklı büyümesini kararlılıkla sürdürmektedir. Genişleyen uluslararası işbirliklerimiz, derinleşen ekosistemimiz ve artan üretim kapasitemiz ile ihracat performansımızı daha ileri taşımayı hedefliyoruz. SSB personelimiz, savunma sanayi şirketlerimiz ve tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyoruz.'

Samsun'daki altyapı çalışmalarına değinen Clarke, 5G'nin ilk etapta şehir merkezlerinde ve yoğun veri trafiğinin olduğu bölgelerde kurulmasının hedeflendiğini belirterek, 'Öncelikle konuşma ve internet kullanımının yoğun olduğu noktalarda altyapı oluşturulacak. İlerleyen süreçte bu sistem genişleyecek. Ancak 5G'nin gerçek performansını tüm altyapı tamamlandığında hissedebileceğiz. Şu an birçok yerde 5G, 4.5G altyapısı üzerinden hizmet veriyor' dedi.

5G'nin bireysel kullanıcılara daha hızlı internet ve yüksek kaliteli medya deneyimi sunacağını dile getiren Clarke, 'Kullanıcılar daha hızlı veri indirip gönderebilecek, yoğun ortamlarda bile kesintisiz bağlantı kurabilecek. Mobil cihazlar adeta bir oyun konsoluna dönüşecek' diye konuştu.

Asıl büyük dönüşümün ise endüstri ve üretim alanında yaşanacağını vurgulayan Clarke, '5G, cihazların birbiriyle hızlı ve kesintisiz iletişim kurmasını sağlayacak. Bu sayede akıllı şehirler, akıllı limanlar, akıllı sağlık sistemleri ve akıllı tarım uygulamaları yaygınlaşacak' ifadelerini kullandı.

5G'nin en dikkat çekici yeniliklerinden birinin otonom araçlar olacağını belirten Clarke, 'Bir aracın, yoldaki bir tehlikeyi sürücüden önce fark edip otomatik olarak durması 'vay be' dedirtecek gelişmelerden biri olacak. Ayrıca uzaktan ameliyat gibi ileri teknoloji uygulamaları da mümkün hale gelecek' şeklinde konuştu.

Yarışmaya, 'Atadan Toruna Kıymetli Miras Yün Projesi' ile katılan Erzurum Remzi Sakaoğlu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) proje yürütücüsü Gökçe Kültür, AA muhabirine, TÜBİTAK projelerinin öğrencilerin bilime ilgisinin artmasına katkı sağladığını söyledi.

TÜBİTAK projelerinin öğrencilere çeşitli deneyimler kazandırdığını belirten Kültür, 'Öğrencilere inanılmaz bir özgüven aşılıyoruz. TÜBİTAK projelerinin diğer bir getirisi de geleceğin bilim insanı adayı olma imkanı veriyor. Belki bir ileri aşamada makaleye dönüşebilecek çalışmalar var. Buraya gelen herkese de ilham oluyorlar. Biz de bunun bir parçası olduğumuz için çok mutluyuz.' dedi.

Ortahisar BİLSEM öğretmeni Musa Kazım Akkaya da öğrencilerin tarihi Orta Mahalle ile ilgili yaptığı projenin, kültürel mirası gelecek nesillere aktarmak açısından önemli olduğunu söyledi.

Akkaya, proje ile güzel sonuçlar alarak Türkiye finaline gitmek istediklerini ifade etti.

Sergiyi gezen ortaokul öğrencisi Çınar Cicerali ise 'Bence hepsi çok güzel projeler, değişik ve dahice. Projeleri yapanları tebrik ediyorum. Biz de büyüdüğümüzde bunları yapmaya çalışacağız ve milletimize yararlı işler yapacağız.' diye konuştu.

Bölge Yarışması kapsamında sergilenen 100 projeden 15'i, Türkiye finallerine katılmaya hak kazanacak.

Sergi, 2 Nisan Perşembe gününe kadar açık kalacak.

Şehit Ünal Bıçakçı Ticaret Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Marmaris Ağaçlandırma ve Doğa Koruma Derneği iş birliğince 2 yıl önce 'Kuzeyden Güneye Yeşil Yol Projesi' hayata geçirildi.

Dernek tarafından ulaştırılan keçiboynuzu tohumlarını özel karışımla çamur haline getiren öğrenciler, geçen sürede hazırladıkları 20 bin tohum topunu orman yangınlarında zarar gören alanlarda kullanılması amacıyla yetkililere ulaştırdı.

Okul Müdürü Orhan Genç, AA muhabirine, projenin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu ve toplumsal dayanışmayı öne çıkarmayı amaçladığını söyledi.

Öğrencilerde çevre bilincinin yaygınlaşmasını hedeflediklerini belirten Genç, proje ile yangınlar sonucu zarar gören ormanların yeniden yeşermesine katkı sağlandığını dile getirdi.

Proje koordinatörü ve Halkla İlişkiler öğretmeni Hatice Taş ise 2021'de meydana gelen orman yangınlarının ardından projeyi hayata geçirdiklerini ve 11. sınıf öğrencileriyle tohum topları hazırlamaya başladıklarını ifade etti.

Toplarda kullandıkları keçiboynuzu tohumlarını Marmaris'ten temin ettiklerini aktaran Taş, bu tohumun bazı bölgelerde daha iyi verim sağladığını söyledi.

Amaçlarının doğaya katkı sağlamak olduğunu belirten Taş, 'Bize sayıyla gönderiliyor, biz de burada öğrencilerimizle birlikte tohum topu yaparak doğaya katkı sağlamış oluyoruz. Yanan ormanlarımızın yeniden yeşermesi için uğraşıyoruz.' dedi.

Kil ve yumurtayı toprakla karıştırarak çamur haline getirdiklerini ve içerisine tohum eklediklerini anlatan Taş, hazırlanan topları Marmaris Ağaçlandırma ve Doğa Koruma Derneği'ne ulaştırdıklarını kaydetti.

Taş, tohum toplarının ağaçlandırma faaliyetlerinde kullanıldığını dile getirerek, bu sene ise Milli Eğitim Bakanlığınca hayata geçirilen 'Yeşil-Vatan Benim Okulum Geleceğe Çare' projesi kapsamında 10 bin tohum topu daha yapacaklarını vurguladı.

- 'Her yerde yetişebiliyor'

Öğrencileriyle toplamda 20 bin tohum topu yaparak doğaya katkı sağladıklarını belirten Taş, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bize farklı türlerde çekirdekler, tohumlar gelirse onlarla da katkı sunmaya hazırız. Tohum topunun içine hapsolan tohumlar, doğada böcekler ve kuşlar tarafından yenmiyor, korunma altına alınıyor ve içerisindeki maddeler de bunun toprağa tutunana kadar beslenmesini sağlıyor. Doğaya bırakmak yeterli. Hatta evimizdeki meyveleri bile tohum topu haline getirip attığımız her yerde yetişebiliyor.'

Öğrencilerden Hiranur Güney de projeyle doğaya katkı sağladığı için mutlu olduğunu söyledi.

Güney, orman yangınları karşısında çok üzüldüğünü belirterek, 'Katkı sağlamak beni mutlu ediyor.' dedi.

Yüksek teknoloji geliştirme kabiliyetinin birikimle ilerlediğini belirten Kacır, şunları kaydetti:

'Her aşama, sizi yenilerine taşır. Hele ki paradigma değişimini yakalamışsanız, adeta çığır açıcı bir zincirleme reaksiyonu tetiklemişsiniz demektir. İşte insansız havacılıkta dünya lideri Baykar bunu başardı. Türk tarihine İstanbul'un fethinden bu yana en büyük yenilikçi askeri kabiliyet inşası olarak geçecek bu adımlar, dünyada da çok şeyi değiştirdi, değiştirecek. İnançlarıyla, azimleriyle, gayretleriyle Türk milletine kazandırdıkları eserler için, Selçuk Bayraktar ve Haluk Bayraktar başta olmak üzere tüm Baykar ekibini yürekten kutluyoruz. Türkiye'miz güçleniyor.'

ASELSAN Proje Yöneticisi Derya Arda Yenigün, aday mühendis olarak göreve başladığında şirketin ve Türkiye'nin ilk termal kamera projesi ASIR için bir araya gelen heyecanlı, genç bir ekibin parçası olduğunu ifade etti. Yenigün, şöyle konuştu:

'Canla başla bu cihazı ortaya koymak için çalışıyorlardı. Ben de bundan çok etkilenmiştim. Hatta bütün planlarımı da değiştirmeme sebep oldu. Nitekim birkaç yıl içerisinde bu kamerayı ortaya koyduğumuzda bir daha bu dünyadan kopamayacağımı anlamıştım. Yaklaşık 28 yıldır ASELSAN'dayım. Bu gelişmeyi görmek bana çok büyük mutluluk, gurur veriyor. O cihazlardan, şimdiki kompleks, her platforma entegre ettiğimiz cihazlara kadar ASELSAN'ın katettiği bu yolu en başından en sonuna gözlemlemiş biri olarak mutluluk ve gurur duyuyorum.'

Deniz platformlarına takılan elektro-optik cihazlarla ilgili çalışmalar yürüttüklerini anlatan Yenigün, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bu cihazlarla Türk Silahlı Kuvvetlerimiz için fark yaratıyoruz. Görülmeyeni görünür kılıyoruz. Ulaşılamayanı ulaşılabilir kılıyoruz. Ne kadar iyi silahlarınız, sistemleriniz olursa olsun hedefleri, düşman unsurlarını göremezseniz, nerede olduklarını bilemezseniz bir balistik çözüm oluşturamazsınız, onları vuramazsınız. Yeni gelen nesille beraber yapay zeka da sistemlerimize girmeye başladı. Bu açıdan da ben çok büyük gurur duyuyorum.'

ASELSAN'da kadın-erkek ayrımı gözetmeksizin her üründe canla başla, omuz omuza çalıştıklarını vurgulayan Yenigün, 'Bizi güçlü kılanın da bu olduğunu düşünüyorum. Herhangi bir ayrıcalık olmadan hem fabrika ortamında, hem sahada her yerde beraberiz. Biz de varız diyoruz kadınlar olarak. ASELSAN da bu noktada bizi her zaman destekliyor. Her kademede yönetim aşamasında kadın sayısının arttığını görüyoruz. Bundan çok büyük mutluluk duyuyoruz biz de.' dedi.

- 'ASELSAN sayesinde Ankara'yı sevdim'

ASELSAN'da 2 yıldır görev yapan Kıymet Yılmaz, 10-12 yıl İzmir'de yaşadıktan sonra Ankara'ya gelmenin başlangıçta zor geldiğini dile getirdi. Yılmaz, 'Söz konusu ASELSAN olunca buraya isteyerek geldim. Şu anda da Ankara'yı, ASELSAN'ı seviyorum. ASELSAN sayesinde aslında Ankara'yı sevdim.' diye konuştu.

Elektro-optik ürünlerin savunma sanayisinin 'gözü' olduğuna işaret eden Yılmaz, bu ürünleri sahaya güvenilir şekilde gönderebilmenin, sorunsuz çalışmalarını sağlamanın çok önemli olduğunu vurguladı.

Bu çabalar sırasında ASELSAN'da yöneticilerin her konuda çok destekleyici olduğunu ifade eden Yılmaz, bunun kendilerine güven verdiğini aktardı.

Kız kardeşinin de kendisi gibi mühendis olduğunu, onu da teşvik ettiklerini dile getiren Yılmaz, kız çocuklarına, genç kızlara cesur olmalarını, kendine güvenmelerini, konfor alanından çıkmaktan korkmamalarını tavsiye etti.

- Hayalini ASELSAN'da gerçeğe dönüştürdü

Üretim Mühendisi İlknur Ceren Coşkun da şirkette kara, deniz ve hava platformlarında zorlu arazi koşullarında keşif ve gözetlemeyi sağlayacak elektro-optik sistemler oluşturduklarını söyledi.

Mühendislikte olduğu gibi öncesinde hayal ederek başlayıp bu hayali ASELSAN'da çalışarak gerçeğe dönüştürdüğünü vurgulayan Coşkun, şunları kaydetti:

'En büyük motivasyonum hizmet ettiğimiz sektör, çıktı sağladığımız cihazların kullanıldığı alanlar ve tabii ki ülkemize sağladığımız katkı. Benim buraya gelmekteki en büyük motivasyonum aslında kendi ülkemize hizmet edebilme fırsatını yakalamaktı.

Diyoruz ki çok yorulduğumuzda dahi biraz daha gayret edelim. Çünkü fayda sağladığı noktayı biliyoruz. Kendimizden, zamanımızdan vererek birçok noktada da nihai ürün için tek bir düşünceyle çalışıyoruz. Hatta üretimde bizim asılı sloganlarımız var, 'Yorulduysan bayrağa bak' diye. Zaman zaman kendi aramızda onun konuşmasını da yapıyoruz. Yani yorulsak bile aslında motivasyon kaynağımız belli olduğu için tabii ki bunu süreçte kompanse edebiliyoruz.'

Birlikte çalışma fırsatı bulduğu çok deneyimli mühendisler, çalışma arkadaşları olduğunu anlatan Coşkun, 'Onların o tecrübelerini alıp aslında kariyerime daha hızlı yön verebildiğimi hissediyorum. Burası gerçekten bilgi anlamında derya deniz bir şirket. Alabildiğiniz kadar alabiliyorsunuz ve bir mühendis olarak bence farklı bir beklentimiz olamaz. Bilgiye ne kadar açsanız bu şirket sizi o kadar doyuruyor.' dedi.

- İlk görev yeri Bodrum, son görev yeri Cizre

Semanur Güçlü Mazlum, yaklaşık 4,5 yıldır ASELSAN'da görev yaptığını ve ASELSAN'da çalışmanın çocukluk hayali olduğunu söyledi.

Ürünleri sahaya çıktıktan sonra da arkada büyük bir çaba yürüttüklerini ifade eden Güçlü Mazlum, şöyle konuştu:

'Gerek sahada, gerek fabrika ortamında çok hızlı destek vermemiz gerekiyor. Çünkü Türk Silahlı Kuvvetleri'nin gözü niteliğinde elektro-optik cihazlarımız. O yüzden sahadaki bir dakikalık kesinti bile bazen çok büyük bir durumla bizi karşılaştırıyor. Olabildiğince cihazlarımızı gayrı faal tutmadan her koşulda, sahada ve fabrika ortamında her türlü desteği veriyoruz.

İlk görev yerim Bodrum, son görev yerim Cizre'ydi. Aslında uçtan önce Türkiye'nin, ülkenin her yerinde görev alıyoruz. Nerede ihtiyaç varsa oraya çok hızlıca destek sağlamaya çalışıyoruz.

Mühendis dediğimiz zaman insanların aklına genelde bir erkek profili canlanıyor. İş ortamında olsun, dışarıda olsun ilk başta insanlar bir çekinceyle yaklaşıyorlar ama ben ülkemizin en doğusundan en batısındaki görevlere kadar yani birçok yerde görev aldım. Türk kadının istediği zaman yapamayacağı hiçbir şey yok. O yüzden her yerdeyiz diyebilirim.'

- 'Çocuklarımı yataklarına güvenle yatırabiliyorsam...'

Ekip Lideri Türkan Yalçın, yaklaşık 20 yıllık bir savunma sanayisi tecrübesi olduğunu, test ve doğrulama mühendisi olarak görev yaptığını söyledi.

ASELSAN'dan önce Almanya'da büyük bir savunma sanayisi şirketinde test ve doğrulama mühendisi olarak çalıştığını anlatan Yalçın, salgın sonrası değişen bir karar planlamasıyla ülkeye dönmeye karar verdiğini paylaştı.

Yurt dışı ve içi çalışmalarındaki gözlemlerini aktaran Yalçın, şunları kaydetti:

'Özellikle bir kadın mühendisi olarak yurt dışında kadın çalışan sayısının çok daha az olduğunu net şekilde ifade edebilirim. ASELSAN gibi gözde savunma sanayisi şirketlerinde bu oranların yüksek tutulmasına özellikle önem veriliyor. Ve bir kadın beyin gücü olarak savunma sanayisinde var olmak bence sonucu çok büyük şekilde etkiliyor.'

Yalçın, 'Kız çocuklarına, genç meslektaşlarıma hayallerinin peşini bırakmamayı tavsiye ediyorum. Bazen kariyer yollarında insanın kendinden şüpheye düştüğü yerler oluyor. Orada kendinize inanmaktan asla vazgeçmeyin.' dedi.

Türkan Yalçın, yurt dışından dönüp Türk savunma sanayisindeki gelişimin bir parçası olamaya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

'Hep söylediğim bir şey var: Bütün eğitimlerimiz aslında devletimiz tarafından karşılandı. Devletimizin bize yaptığı yatırımlar, okullar vesairelerle belli bir yere kadar geldik ve çok çalışarak kariyerimizi inşa ettik. Son zamanlardaki beyin göçüyle birlikte gelişimimize katkısı bulunmayan firmalar deneyimlerimizden faydalanıyorlar. Geri döndüğümde bunu çok daha net bir şekilde görebiliyorum. Ait olduğumuz yer aslında burası. Kendi ülkemizin, savunma sanayimizin içinde, bunun bir parçası olmak manevi olarak çok büyük tatmin sağlıyor. Ve eğer ki ben bugün geceleri çocuklarımı yataklarına güvenle yatırabiliyorsam bu birazcık da ASELSAN'ın sayesinde.'

- 37 aylık hamileyken sahada teste katıldı

Yaklaşık 16 yıldır savunma sanayisinde çalışan, 'Kara, Deniz Elektro-optik ve Arayıcı Başlık' alanında görevini yürüten Seda Gürün, iki çocuk annesi olarak sahada ve masa başında çalışırken bir yandan da çocuklarını büyüten sektör profesyonellerinden biri olduğunu söyledi.

Babasının elektrik-elektronik mühendisi olduğunu ifade eden Gürün, kendisini bugünlere taşıyan yolculuğu şöyle anlattı:

'ASELSAN kitapları vardı evimizde ben ilkokuldayken. Dolayısıyla ilk ASELSAN'la tanışmam o zamandı. Yani derler ya gönlünüzde yatan aslan vardır diye. ASELSAN benim için öyle bir yer. Dolayısıyla ASELSAN bir aile. Bu anlamda burada çalışılmaktan her zaman gurur duydum. Dolayısıyla bütün kadın meslektaşlarıma ASELSAN'da çalışmaları yönünde tavsiye verebilirim. Bize sağlanan olanaklar, imkanlar ve yetenekler anlamında her zaman kıymetlendirildiğimiz bir çatının altındayız. Dolayısıyla burada çalışmaktan gurur duyuyorum ve mutluyum.'

Yapay zeka atılımıyla beraber yetkinliklerini, ürün gamını genişlettiklerini ifade eden Gürün, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Karada, havada, denizde, her platformda aslında Türk Silahlı Kuvveti'nin 'gözü' niteliğinde çalışıyoruz, ürünler geliştiriyoruz. Bu sebeple de aslında karar vermeyi, karar verici mekanizmayı aslında otonomlaştıracak, hızlandıracak cihazlar geliştirmeye devam edeceğiz. Uçtan uca aslında üretim yapabilen, tam bağımsız bir savunma sanayisi olabilmek adına çalışmalarımıza yön vermeye devam ediyoruz.'

Maruz kalınan ihraç kısıtları ve ambargoların kendileri için tetikleyici olduğunu vurgulayan Gürün, 'Vakti zamanında, fuarlarda bizi standına kabul etmeyen firmalar, şu an bizle iş ortaklığı tekliflerinde bulunuyor. Bu bizim için çok büyük gurur.' ifadelerini kullandı.

Kızına 37 aylık hamileyken alanda atış testine katıldığını anlatan Seda Gürün, 'Dolayısıyla benim haricimde herkes çok tedirgindi doğum çok yakın olduğu için ama en büyük hayalim aslında üçüncü çocuğum gördüğüm gibi bir ürünün son atışına katılmak ve sonrasında doğum iznine çıkmaktı. Doğum iznimin dönüşü de 8 Mart'a denk geldi. Böyle hayattaki minik tesadüfler de sanırım tatlı dokunuşlar oluyor bizler için.' dedi.

- Malzeme ve elemente kadar yerlilik hedefi

Üniversitede derslerde gördükleri teknolojilerin ASELSAN'da kullanıldığını gördüğünde çok mutlu olduğunu ve kendisine vizyon kattığını vurgulayan Eylül Demir Sağıroğlu ise şirketteki deneyimlerini şu sözlerle ortaya koydu:

'Üstlerimden aldığım tecrübeleri yeni gelenlere aktarmaya çalışıyoruz ki hep beraber büyüyelim. Tecrübemizi aktararak daha farklı, daha niş işlere yönelmek istiyorum. Yaptığımız çalışmalar yurt dışından teklif dahi alamadığımız optik kaplamalı malzemelere yönelik. Yüksek teknolojiyi kullanarak bu malzemelerin ASELSAN içerisinde üretimini sağlıyoruz ve böylece elektro-optik sistemlere desteği sıfırdan sonuna kadar vermeye çalışıyoruz.'

- NATO tatbikatındaki 'hilalin' hikayesi

Proje Yöneticisi Şeyma Arslan, 4 yıldır ASELSAN'da görev yaptığını söyledi.

ASELSAN kariyerinin ambargoya konu olan elektro-optik keşif, gözetleme ve hedefleme sistemi CATS projesi ile başladığını ifade eden Arslan, insansız hava araçlarına taktıkları bu sistemle büyük başarıları elde edip birçok ihracat faaliyetinde bulunduklarını belirtti.

Sonrasında şu an dünyanın en iyi kamerası olarak nitelendirilen ASELFLIR 500 sistemini geliştirdiklerini anımsatan Arslan, ASELPOD sisteminin ise savaş uçaklarına takılan ve çok az ülkenin sahip olduğu bir teknoloji olduğuna değindi.

ASELSAN'da teknolojiye yön veren tarafta yer almanın kendisi için çok değerli olduğunu dile getiren Arslan, şunları söyledi:

'Aslında burada önemli olan şu, yurt dışına bağımlılığımızı da azalttık. Ham maddeden üretime, yani sisteme gidene kadar bütün şeyler ASELSAN'da işleniyor. Dedektöründen tutun, optik bileşenlere, kameralara, sonrasında sistem seviyesine çıkarttık teknolojimizi.

Son NATO tatbikatına insansız hava aracı üzerinde ASELFLIR 500 sistemi ile katılım sağladık. Platform havada seyrederken gökyüzünde hava-hava modunda ayı görüntüledik. Ramazan ayının başlangıcına denk gelmişti. Ramazan'ın başlangıcı da ilk hilal görünmesidir. Bunu da böylece sembolik olarak göstermiş olduk.'

İki kız sahibi bir anne olduğunu dile getiren Arslan, sözlerini şöyle tamamladı:

'Bu projelerde yer almak benim için çok onur verici. Yurt dışında da bir tecrübem olmuştu ama ülkeme dönüp, ülkemin savunma sanayisine katkıda bulunmak, teknolojiyi bir üst seviyeye taşımak için çalışmalar yapmak çok istediğim bir şeydi. Kızlarım için de böyle bir kariyer hayal ederim. Büyük kızım da ileride yine savunma sanayisinde çalışmak istiyor ülkesi, vatanı için. İyi yerlere gelip, iyi teknolojiler çıkartarak kendini güvende hissedecek aslında. Herkesin güvende hissetmesini sağlayacak bir ortam sağlamak istiyor.'

Çoğunlukla genetik kökenli, kronik ve ağır seyreden hastalıklar olarak tanımlanan 'nadir hastalıklar', dünya genelinde 300 milyondan fazla insanı etkiliyor. Bu kapsamda Avrupa Birliği kriterlerine göre ülkede 5 milyondan fazla kişinin nadir hastalıklardan etkilendiği öngörülüyor.

Prof. Dr. Hacer Durmuş Tekçe, 'Nadir Hastalıklar Günü' kapsamında AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, bunların çoğunluğunun kronik, ilerleyici ve ağır seyreden hastalıklar olduğunu ve çocukluk çağında başladığını söyledi.

Bu hastalıkların yüzde 80'inin genetik kökenli olduğunu aktaran Tekçe, dünyada 8 binden fazla nadir hastalık tanımlandığını anlattı.

Tekçe, 'Türkiye'de net rakamlar yok ama biz de Avrupa Birliği tanımını kullanıyoruz. 2 bin kişiden birini etkileyen hastalıkları 'nadir hastalıklar' olarak tanımlıyoruz. Böyle bakıldığında Türkiye'de de 5 milyondan fazla nadir hastalıktan etkilenmiş birey olduğunu düşünüyoruz. O yüzden nadir hastalıklar, tek tek bakıldığında nadir ama toplu olarak bakıldığında ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkıyor.' diye konuştu.

Nadir hastalıklar az görüldüğü için hem doktorlarca hem de toplumda farkındalığının az olduğuna dikkati çeken Tekçe, bunların zor tanı konulan hastalıklar olduğunu vurguladı.

Tanı yolculuğunun hastalar için oldukça zorlayıcı ve uzun sürdüğüne değinen Tekçe, hastaların semptomdan tanı almasının 5-8 yıl sürebildiğini anlattı.

- 'Nadir hastalıklarda başarılı sonuçlarımız var'

Prof. Dr. Tekçe, Türkiye'de akraba evliliği oranlarının yüksek olduğunun altını çizerek, şöyle devam etti:

'Akraba evliliği görüldüğünde bu nadir hastalıklarda 3-5 kat, özellikle çekinik kalıtım görülenlerde artış var. Mesela çocukluk çağı metabolik hastalıkları Türkiye'de Avrupa'dan 3 ila 5 kat daha fazla görülüyor. Türkiye bu açıdan çok yol katetti aslında. Yakın zamanda başlayan SMA ve evlilik öncesi tarama programlarıyla o grup hastada önemli yol katettik. Çalışma-tarama programları da genişletiliyor. Sağlık Bakanlığının genişletilmiş taramalar konusunda çalışmaları var. Dünya ülkelerini yakalama konusunda hızla hareket ediyoruz. Bu nadir hastalıklarda başarılı sonuçlarımız var ama daha iyisini yapabiliriz.'

Nadir hastalıkla yaşamanın çok zor olduğunu dile getiren Tekçe, hastanın toplumda kendini yalnız hissettiğini söyledi.

Prof. Dr. Tekçe, bunların sağlık sisteminin de 'öksüz hastalıkları' olduğuna işaret ederek, 'Pek çoğunun genetik kökenli oldukları için tedavisi de yok maalesef. Tedaviye ulaşımı da sıkıntılı. Yurt dışında yapılan çalışmalar var. Her 10 hastadan 7'sinde hem kendisinin hem bakım verenlerin iş hayatından koptuğunun, tamamen çalışamaz hale geldiğinin verileri var. Bu toplum için ciddi bir yük. Türkiye'de nadir hastalıklarla yaşayan en az 5 milyon hasta var. O yüzden bu ciddi bir halk sağlığı sorunu.' değerlendirmesini yaptı.

Tekçe, pek çok nadir hastalık için artık yavaş yavaş tedavilerin çıkmaya başladığını, hekim olarak önceliklerinin hastalara zarar vermemek olduğunu bildirdi.

Gen tedavisinin hassas bir konu olduğunu ifade eden Tekçe, bunda başarılı sonuçlar elde edildiğini söyledi.

- 'Dünyayla birlikte hareket etmemiz gerekiyor'

Nadir hastaların yalnız olmadıklarını belirten Tekçe, şunları kaydetti:

'Nadir hastalıklarda kendi genetik özelliklerimizi, kendi toplumumuzdaki sık görülen hastalıkları bilmek çok önemli ama global olarak dünyayla birlikte hareket etmemiz gerekiyor. Bu nedenle başka farkındalık çalışmaları da yapıyoruz. Bugün, nadir hastalıklar farkındalığını artırmak için bir ışık halkası oluşturulacak. Dünyada pek çok ünlü bina, İtalya'da Pisa Kulesi, Paris'te Eyfel Kulesi, farkındalık için nadirin renkleriyle ışıklandırılıyor. Bu sene Türk Nöroloji Derneğinin girişimiyle Galata Kulesi de nadirin renkleriyle ışıklandırılacak.'

AA muhabirinin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 2025 Yılı Performans Programı'ndan derlediği bilgiye göre, siber güvenlik alanında yapılacak faaliyetlerin ana hatları belirlendi.

2024-2028 Stratejik Planı'ndaki hedefler ışığında şekillenen gelecek yıla ilişkin stratejik çalışmalarla, elektronik haberleşme ve bilgi teknolojileri alanlarındaki her türlü hizmet, işlem ve veri ile bunların sunumunda yer alan sistemlerin güvenliğinin sağlanması öngörülüyor.

Bu çerçevede, kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, il özel idareleri, gerçek ve tüzel kişilerce akıllı ulaşım sistemleri kapsamında üretilen verilerin kullanılmasını ve değerlendirilmesini sağlamak hedefiyle veri yönetim merkezi kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek, bu görevlerle ilgili uygulama usul ve esaslarını belirlemek amacıyla akıllı ulaşım sistemlerine yönelik faaliyetler kesintisiz devam ediyor.

Ulusal akıllı ulaşım sistemleri mimarisi çerçevesinde, eklenen veya güncellenen hizmet paketi sayısının, yıl sonuna kadar 20'ye ulaşması bekleniyor.

- Siber müdahaleler için milli araçlar üretilecek

Ulusal siber güvenliğin sağlanması hedefiyle politika, strateji ve hedefleri belirleme, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere yönelik siber güvenliğin sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar da tespit edildi.

Eylem planlarını hazırlamak, ilgili faaliyetlerin koordinasyonunu sağlamak, kritik altyapılar ile ait oldukları kurumları ve konumları belirlemek, gerekli müdahale merkezlerini kurmak, kurdurmak ve denetlenmesini sağlamak amacıyla her türlü siber müdahale aracının ve milli çözümlerin üretilmesi hedefleniyor.

Siber güvenlik konusunda bilinçlendirme, eğitim ve farkındalığı artırma çalışmalarını yürütme, siber güvenlik alanında faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken usul ve esasları hazırlama faaliyetleri devam ediyor.

Bu doğrultuda, yıl sonuna kadar 11 ulusal ve uluslararası siber güvenlik tatbikatının düzenlenmesi öngörülürken, gelecek yıl da 12 tatbikat planlanıyor. Tatbikat sayısının 2028'de ise 13 olması amaçlanıyor.

Bafra Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri, TÜBİTAK tarafından düzenlenen 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması Samsun Bölge Finali'nde önemli bir başarıya imza attı. Kurum öğrencileri, danışman öğretmen Orhan Gazi Demirci rehberliğinde hazırladıkları 'Akıllı Turizm Bilekliği: Otel Hizmetlerinde IoT Tabanlı Kişiselleştirilmiş Bildirim ve Güvenlik' adlı proje ile Teknolojik Tasarım alanında Samsun bölge birincisi oldu.

'Otel içi hizmetlerin kişileştirilmesi sağlanacak'

Giyilebilir teknolojiler tematik kategorisinde değerlendirilen projede, konaklama sektöründe güvenlik ve hizmet kalitesini artırmayı hedefleyen nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı bir bileklik sistemi tasarlandı. Sistem sayesinde kullanıcıların konum bilgisine dayalı bildirimler alması, yetkisiz erişimlerin önlenmesi ve otel içi hizmetlerin kişiselleştirilmesi amaçlandı. Projeyi hazırlayan öğrenciler Emre Berkay Özcan ve İper Bade Fırtına, araştırma sürecinde yazılım, elektronik ve tasarım disiplinlerini bir arada kullanarak özgün bir çözüm geliştirdi. Öğrenciler, ortaya koydukları prototip ile gerçek yaşam problemlerine uygulanabilir teknolojik çözümler üretmenin mümkün olduğunu gösterdi.

Bafra Bilim ve Sanat Merkezi Müdürü Mustafa Yavuz, elde edilen başarıya ilişkin yaptığı açıklamada, öğrencilerin yalnızca teorik bilgi değil; problem çözme, araştırma ve üretim becerilerini de geliştirdiğini belirterek, 'Bilimsel düşünmeyi hayatın içine taşıyan bu tür çalışmalar öğrencilerimizin özgüvenini artırıyor. Bölge birinciliği bizler için bir sonuçtan çok, doğru eğitim yaklaşımının göstergesidir' dedi.

Başarıda emeği geçen öğrenci ve öğretmenleri tebrik eden Yavuz, bilimsel proje çalışmalarına kurum olarak destek vermeye devam edeceklerini kaydetti.

SAMI Group'un bir iştiraki ve Kamu Yatırım Fonu (PIF) şirketi olan SAMI Autonomous Company, insansız deniz sistemleri alanında işbirliğini güçlendirmek amacıyla ULAQ Global Autonomous Systems ile Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da düzenlenen World Defense Show (WDS) 2026 kapsamında işbirliği anlaşması imzaladı.

Anlaşma, Suudi Arabistan'da insansız deniz sistemlerinin tasarımı, geliştirilmesi, üretimi, sistem entegrasyonu ve bakımını içeren kapsamlı bir işbirliği çerçevesi oluşturmayı hedefliyor. Bu işbirliği sayesinde teknoloji transferi, ortak geliştirme faaliyetleri ve yerel üretim süreçleri desteklenecek.

Suudi Arabistan'da bu alanda imzalanan ilk anlaşma olma özelliğini taşıyan işbirliği, Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda egemen denizcilik ve savunma kabiliyetlerinin yerlileştirilmesine ve sürdürülebilir bir savunma sanayisi ekosisteminin oluşturulmasına önemli katkı sağlayacak.

ULAQ Global Yönetim Kurulu Üyesi Kerem Kalafatoğlu, AA muhabirine, Suudi Arabistan'a gelme sebeplerinden birinin de bu önemli anlaşma olduğunu söyledi.

SAMI ile yaptıkları anlaşmanın şirketleri ve Türk savunma sanayisi için önemli bir adım olduğunu vurgulayan Kalafatoğlu, bu kapsamda insansız deniz araçlarına yönelik ortak geliştirme, teknoloji transferi ve yerel üretimi amaçlayan bir anlaşma imzaladıklarını ifade etti.

İnsansız deniz araçlarındaki ihracat başarılarının devam edeceğini dile getiren Kalafatoğlu, şöyle konuştu:

'Yalnızca Suudi Arabistan değil, dünya çapında iş geliştirme faaliyetlerimiz devam etmekte. Suudi Arabistan ile yaptığımız bu girişim, üretimi ülkede devam ettirebileceğimiz, sürekliliği olan bir kazanç oluşturma imkanı sunuyor. Yalnızca Suudi Arabistan'a değil, tüm dünyaya ULAQ ihraç etmeyi hedefliyoruz.

ULAQ Global olarak yıllarca edindiğimiz bilgi birikimi Suudi partnerlerimizle paylaşarak yerel insansız deniz aracı üretimine katkı sağlayacağız. Yalnızca bu bölgede değil, Avrupa ve ABD tarafında çalışmalarımız devam ediyor. ULAQ Global'i ismindeki gibi global olarak büyütmeyi hedefliyoruz. Faaliyetlerimiz de bu yönde devam ediyor. Yakında daha kapsamlı haber duyacağınızı da ümit ediyorum.'

Projenin KTÜ ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi ile işbirliğinde yürütüldüğünü belirten Yılmaz, projede yer alan araştırmacılara teşekkür etti.

Kolorektal kanserin hem kolon hem de rektum bölgesinde ortaya çıktığını belirten Yılmaz, bu kanser türünün önceki yıllarda daha çok 60 yaş ve üzerindekilerde görüldüğünü ifade etti.

Son dönemde 45 yaş ve altındaki kişilerde kolorektal kansere rastlanma sıklığında artış görüldüğüne işaret eden Yılmaz, kolorektal kanserin, dünya genelinde ölümcül kanser türleri arasında üçüncü sırada olduğunu anlattı.

Kolorektal kanserinin tedavisinde klinikte kullanılan iki ilaca ilişkin bilgi veren Yılmaz, 'Projede, kolorektal kanserinin tedavisinde kullanılan 5-florourasil molekülünü, paladyum (2) ve platin (2) iyonlarına bağlayarak kolorektal kanserindeki antikanser etkisini iyileştirebilir miyiz noktasıyla yola çıktık.' dedi.

Umut verici yeni sonuçlar elde ettiklerini, bunların literatürde olmadığını dile getiren Yılmaz, şu değerlendirmede bulundu:

'32 yeni bileşik sentezledik. Bu yeni bileşiklerin 5 farklı insan kolorektal kanser hücre soyunda ve bir tane de sağlıklı kolorektal kanser hücresine karşı antikanser etkilerini 5-florourasil ile bir de oksaliplatin ile karşılaştırmalı olarak test ettik. Çok güzel sonuçlar aldık. Sentezlediğimiz yeni 32 bileşiğimizin 26'sı oldukça yüksek seçicilik gösterdi. Farklı kolorektal kanser türlerine göre, bu kolorektal kanseri tedavisinde kullanılan 5-florourasil ve oksaliplatine göre oldukça yüksek antikanser etki gösterdiler.'

Yılmaz, 5 bileşik için hayvan deneylerinin de tamamlandığını belirterek, şunları kaydetti:

'Çalışmalar, mevcut iki ilaçla karşılaştırılmalı yapıldı. Özellikle bu noktada 5 bileşiğimizden 2'sinden oldukça önemli sonuçlar elde ettik. İkisi mevcut iki ilaca göre tümör boyutlarını yaklaşık yüzde 70-80 küçülttü. Bunlar çok önemli. Özellikle kolorektal kanseri tedavisinde günümüzde kullanılan ilaçlara rakip olabilecek yeni aday bileşikler sentezlemiş olduk. Böylece projemizin temelini oluşturan noktayı da desteklemiş olduk. Çünkü 5-florourasil ve oksaliplatin molekülü içeren ilacı, paladyum (2) ve platin (2) gibi iyonlara bağladığımızda antikanser etkisini oldukça iyileştirildiğini gözlemledik.'

Sentezledikleri bileşiklerden yüksek seçicilik gösteren 26'sından 5'ini çalıştıklarını yineleyen Yılmaz, ileride 21 bileşik için de çalışma yapılabileceğini sözlerine ekledi.

KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı, Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevdegül Aydın Mungan ile projede araştırmacı olarak yer alan Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Veysel Turan Yılmaz da proje hakkında bilgi paylaştı.

OMÜ Eğitim Fakültesi Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen programa Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Alper Kesten, Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamza Çalışıcı, akademisyenler ve çok sayıda fen bilimleri öğretmeni katıldı. Programda yapılan konuşmalarda, üniversitenin astronomi alanında yaklaşık yirmi yılı aşan akademik birikiminin öğretmenler aracılığıyla sınıflara taşınmasının hedeflendiği vurgulandı.

TÜBİTAK 3005-Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Destek Programı kapsamında desteklenen proje ile Samsun genelinde görev yapan yaklaşık 300 Fen Bilimleri öğretmenine uygulama temelli hizmet içi eğitim verilmesi hedefleniyor. Proje kapsamında geliştirilen iki eğitim modeli, öğretmenlerin kendi okullarında da kolaylıkla uygulayabileceği şekilde tasarlandı.

Bu modeller sayesinde, müfredatta yer alan ve öğrenciler tarafından anlaşılması güç olan temel astronomi konularının daha somut, anlaşılır ve kalıcı biçimde öğretilmesi amaçlanıyor. Projeye katılan öğretmenlerin, dilerlerse öğrencilerini üniversite bünyesinde oluşturulan Astronomi Sınıfı'na getirerek dersleri uygulamalı olarak işlemeleri de planlanıyor.

'Bu hikâye, 2003 yılında üniversitemizde alınan 14 inçlik bir teleskopla başladı'

Programın açılış konuşmasını yapan ve aynı zamanda proje yürütücüsü olan Prof. Dr. Hüseyin Kalkan, projenin geçmişine değinerek şu ifadeleri kullandı:

'Bu hikâye, 2003 yılında üniversitemizde alınan 14 inçlik bir teleskopla başladı. O gün belki yalnızca gökyüzüne bakmak istiyorduk, ancak zamanla gökyüzüne bakmanın tek başına yeterli olmadığını, onu anlamak ve yeni kuşaklara aktarmak gerektiğini fark ettik. Bu süreçte yalnızca altyapılar kurmadık, araştırmalar yaptık, öğrenciler yetiştirdik, öğretmen adaylarıyla çalıştık, BAP ve TÜBİTAK destekli projeler yürüttük. Bilginin gerçek gücü, paylaşıldığında ve sahaya taşındığında ortaya çıkıyor. Bugün başlattığımız bu proje de tam olarak bunun için hayata geçirildi.'

'Fizik, kimya, biyoloji ve matematik gibi temel alanlarda ülkemizde bir düşüş grafiği izleniyor'

Programın devamında konuşan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Alper Kesten ise fen bilimlerinin önemine dikkat çekerek, 'Günümüzde fen bilimleri herkesin ilgisinin üzerinde olması gereken bir alan. Ne yazık ki son yıllarda fizik, kimya, biyoloji ve matematik gibi temel alanlarda ülkemizde bir düşüş grafiği izleniyor. Öğrencilere fen bilimlerini sevdirebilmek için, bilimin hayatın her alanında var olduğunu göstermek ve bunu öğrencilerin anlayabileceği sade bir dille yapmak gerekiyor. Öğretmenlerimizin akademisyenlerle bir araya gelerek uygulamaları sınıfa taşıması son derece kıymetli' dedi.

'Bugün ortaya konulan bu proje, Eğitim Fakültesi için örnek teşkil edecek nitelikte'

Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hamza Çalışıcı da fakültenin Türkiye'deki eğitim fakülteleri arasında 34. sırada yer aldığını, dünya çapındaki sıralamalarında ise 600-800 bandında bulunmasının bu tür projelerin katkısıyla mümkün olduğunu belirtti. Çalışıcı, 'Bugün ortaya konulan bu proje, Eğitim Fakültesi için örnek teşkil edecek nitelikte. Bu çalışma sayesinde çok önemli çıktılar elde edeceğimize inanıyorum. Projede yer alan herkesin, ileride 'iyi ki bu projeye katkı sağlamışım' diyeceğine gönülden inanıyorum.' ifadelerini kullandı.

Yapılan değerlendirmelerde çalışmanın yalnızca astronomi öğretimine katkı sunmakla sınırlı olmadığı; öğrencilerde merak duygusunu artırmayı, bilimsel düşünmeyi teşvik etmeyi ve soru sormaya dayalı bir öğrenme kültürünü güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi. Ayrıca bu iş birliğinin, eğitim fakültelerinin görevdeki öğretmenlerin mesleki gelişiminde daha aktif rol almasına yönelik örnek bir model oluşturduğu ifade edildi.

Program, proje yürütücüsü ekip tarafından fen bilimleri öğretmenleri ve akademisyenlere projede örnek olarak kullanılacak astronomik modellerin tanıtılması ve fotoğraf çekimiyle sona erdi.