Kentin köylerinde yaşayan vatandaşlar, bahçelerindeki dut ağaçlarından topladıkları meyveleri geleneksel yöntemlerle işleyerek doğal dut pekmezi üretiyor.
Büyük emek ve sabır gerektiren üretim süreci, hem ailelerin kışlık ihtiyacını karşılıyor hem de bölgenin kültürel mirasını yaşatıyor.
Sabahın ilk ışıklarıyla bahçelerine giden üreticiler, olgunlaşan dutları toplamak için metrelerce yükseklikteki ağaçlara tırmanıyor. Dalları sallayarak yere düşen dutlar, önceden serilen örtüler üzerinde biriktiriliyor. Toplanan dutlar daha sonra büyük kazanlarda kaynatılarak şırası çıkarılıyor. Şıranın süzülmesinin ardından yaklaşık 5-6 saat süren ikinci kaynatma işlemiyle koyu kıvamlı ve aroması yoğun dut pekmezi elde ediliyor.
Artvin'in doğal ve katkısız ürünleri arasında önemli bir yere sahip olan dut pekmezinin üretiminde tamamen geleneksel yöntemler kullanılıyor.
Üreticiler, herhangi bir katkı maddesi kullanmadan hazırladıkları pekmezin hem lezzeti hem de sağlık açısından faydalarıyla ön plana çıktığını belirtiyor.
Yaklaşık bir kova duttan ortalama bir kilogram pekmez elde edildiğini ifade eden üreticiler, yoğun emek gerektiren üretim nedeniyle dut pekmezinin kilogramını 600 ile 800 lira arasında satışa sunuyor. Ancak birçok aile, ürettikleri pekmezi ticari amaçla değil, kendi tüketimleri ve çocuklarının sağlıklı beslenmesi için hazırlıyor.
Dut pekmezi üreticisi Dilek Dengiz, üretim sürecinin oldukça zahmetli olduğunu belirterek, "Yüksek ağaçların üzerine çıkarak dalları sallıyoruz. Dutları topladıktan sonra asıl meşakkatli süreç başlıyor. Dutlar önce kaynatılıyor, ardından şırası süzülüyor ve tekrar saatlerce kaynatılarak pekmez haline getiriliyor. Eş dost arasında paylaşıyoruz" dedi.
Ürettikleri pekmezin tamamen doğal olduğunu vurgulayan Dengiz, "Bizim pekmezde katkı maddesi olmaz. Dut dökmeden önce yerlere örtü sereriz, sonra dutları döküp kazanda kaynatırız. Şırası süzülür ve tekrar kaynatılarak pekmez elde edilir. Vücuda iyi gelir, kan yapar. Satmak için değil, çocuklarımız ve kendimiz için yapıyoruz. Günümüzde birçok üründe katkı maddesi bulunuyor ancak bizim pekmezimiz tamamen doğaldır" ifadelerini kullandı.
Yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemlerle hazırlanan Artvin dut pekmezi, hem doğal üretim süreci hem de kendine özgü aromasıyla sofralardaki yerini korurken, bölgenin önemli geleneklerinden biri olarak yaşatılmaya devam ediyor. Özellikle kış aylarında enerji verici özelliği nedeniyle tercih edilen dut pekmezi, Artvin kırsalında ailelerin vazgeçilmez besin kaynakları arasında bulunuyor.
