Özel sektör çay fabrikalarının üreticilerden satın aldıkları yaş çayın bedelini zamanında ödemediğini savunan Muti, üreticilerin hem düşük alım fiyatları hem de geciken ödemeler nedeniyle ekonomik açıdan zor durumda kaldığını dile getirdi.
Çay üreticilerinin yıl boyunca büyük emek vererek üretim yaptığını hatırlatan Muti, mevcut tarım politikalarının üreticiyi özel sektöre bağımlı hâle getirdiğini belirtti.
Özel sektörün devlet tarafından açıklanan yaş çay alım fiyatının altında ve vadeli alım yaptığını ifade eden Muti, ödeme takvimlerine uyulmamasının üreticilerin mağduriyetini daha da artırdığını söyledi.
“SON BİR AYDIR ŞİKÂYETLER ARTIYOR”
Özellikle son bir aydır çok sayıda üreticiden ödeme gecikmelerine ilişkin şikâyet aldıklarını aktaran Muti, Karali Çay’ın vadeli alımlarında belirlediği ödeme tarihlerine uyulmadığı yönünde kendilerine başvurular yapıldığını kaydetti.
Muti, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Her gün Hopa ve Kemalpaşa üzerinden onlarca çay üreticimiz, Karali Çay fabrikasının vadeli alımlarında belirlediği günlerde ödeme yapmadığını, ödeme planlarının 15-20 günü geçtiğini ifade ediyor. Şimdi buradan soruyorum; devlet fiyatının altında bedelle aldığınız çayın karşılığını neden ödemiyorsunuz? Çay üreticileri, çiftçiler mağdur. Zaten borç batağında olan üreticilerimiz, sattıkları çayın parasını da alamıyor.”
Ödemelerin gecikmesinin nedenini sorgulayan Muti, özel sektör fabrikalarına seslenerek üreticilerin alın terinin karşılığının bekletilmeden ödenmesini istedi. Üreticilerin kredi kartı borçlarını ödeyemediğini, üniversitede okuyan çocuklarına harçlık göndermekte zorlandığını belirten Muti, yaşanan durumun yalnızca ticari bir mesele olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
ÇAYKUR VE TARIM BAKANLIĞINA ÇAĞRI
Açıklamasında ÇAYKUR yöneticilerine ve Tarım ve Orman Bakanlığına da seslenen Muti, özel sektörün desteklenmesine yönelik uygulamaların üreticiyi koruyacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu.
ÇAYKUR'un kota ve kontenjan uygulamalarıyla özel sektörün önünü açtığını ancak üreticilerin yaşadığı sorunlar karşısında yeterli denetim ve korumanın sağlanmadığını öne süren Muti, özel sektörün keyfi fiyat ve ödeme uygulamalarına karşı devletin müdahale etmesini istedi.
Muti, “Ön plana çıkardığınız özel sektör üreticilerini, fabrikaları ön plana çıkardınız. Kota, kontenjan uygulamalarıyla yol gösterdiğiniz özel sektöre bir dur deyin. Yıllardır keyfi fiyat uygulamalarıyla çay üreticilerinin emeği yok sayılıyor. Artık çay üreticileri buna dur demek zorunda ve dur diyor. Biz çay üreticileri olarak devletin buna bir çözüm üretmesini istiyoruz. Vadeli alımlarda, devlet fiyatının altında alımlarda devlet buna dur demeli, müdahale etmeli. Özel sektör belirlenen fiyatın altında çay almamalı” dedi.
“ÇAY ÜRETİCİSİNİN EMEĞİ YOK SAYILIYOR”
Özel sektörün ödeme uygulamalarının üreticileri ekonomik baskı altında bıraktığını belirten Muti, üreticilerin yıl boyunca gübre, mazot, işçilik ve diğer üretim giderleri için önemli harcamalar yaptığını hatırlattı.
Çay üreticilerinin yağmur, çamur demeden bahçelerde çalıştığını ifade eden Muti, hasat döneminde elde edilen gelirin zamanında alınamamasının aile bütçelerini doğrudan etkilediğini söyledi.
Muti, üreticinin emeğinin bir avuç sermayedarın sermayesine dönüştürülmesine tepki göstererek, “Çay üreticisinin emeği bir avuç sermayedarın sermayesi, alın teri faizsiz kredisi değildir. Üreticinin çayını alıp ödemeleri geciktirmek, üreticiyi ekonomik baskı altında tutmak ve emeğinin karşılığını vermemek kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
ÖZEL SEKTÖR FABRİKALARININ KAMULAŞTIRILMASINI İSTEDİ
Açıklamasının devamında özel sektör çay fabrikalarının kamulaştırılması gerektiğini savunan Muti, üreticilerin alacaklarının derhâl ödenmesi ve çay tarımının geleceğini güvence altına alacak yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Muti, iktidara yönelik taleplerini şu şekilde sıraladı:
- Özel sektör çay fabrikaları derhâl kamulaştırılmalı.
- Özel sektörün üreticilere olan mevcut çay borçlarının derhâl ödenmesi sağlanmalı.
- ÇAYKUR'a, halka ait fabrikaların üretim ve faaliyetlerini güçlendirecek bütçe ayrılmalı.
- Üreticinin emeğini ve alın terini güvence altına alacak yasal düzenlemeler hayata geçirilmeli.
Açıklamasının sonunda özel sektör fabrikalarına yeniden çağrıda bulunan Muti, özellikle Karali Çay başta olmak üzere üreticilerden yaş çay satın alan işletmelerin ödeme yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini belirterek, üreticilerin mağduriyetinin bir an önce giderilmesini istedi.



